Schrödinger'in Kedisi [Kabus]

İster fen bilimlerinde, ister sosyal bilimlerde, ister toplumsal yaşamda, bir şeyi doğru ya da yanlış olarak nitelemenin gerçek ile ilgisi olmadığını, bu nitelemelerin önceden koyulan kurallarla ilgili olduğunu idrak etmesini sağlamaya çalıştım. Yanlış, kurallara ters düşendi, doğru ise ters düşmeyen.

“Organize dinler, siyasal dinler, altlarını çaldırmışlardı; Öbür Dünya, Cennet’teki yaşam gibi vaatlerden fayda yoktu. Ama bilim, biyoloji ve fizik, özellikle de kuantum fiziği bilgi sanılan şeylerin kurallardan ibaret olduğunu kanıtlamıştı. Buralardan yola çıkarak ölümün de bilgi değil, insan yapısı kural olduğunu anlatabilirsem, nihilist heveslerini kırabileceğimi düşündüm.



İster fen bilimlerinde, ister sosyal bilimlerde, ister toplumsal yaşamda, bir şeyi doğru ya da yanlış olarak nitelemenin gerçek ile ilgisi olmadığını, bu nitelemelerin önceden koyulan kurallarla ilgili olduğunu idrak etmesini sağlamaya çalıştım. Yanlış, kurallara ters düşendi, doğru ise ters düşmeyen.

Bir oyun kurmuştuk; briç gibi, satranç gibi. Tabiatta olmayan bir şekil kurgulamıştık., üçgen gibi, piramit gibi. İşin matrak yanı, üçgenin açılarının toplamının yüz seksen derece olduğunun saptanmasının bilimsel bir zafer olarak algılanmasıydı, sanki başka türlü olabilirmiş gibi. Sanki adına satranç denilen olayda kalenin çapraz gitmemesi şaşırtıcıymış gibi.

Bilim denilen şey, bilim adına yapılan her şey, koyduğumuz kuralların diğer telmihlerini saptamaktan ibaretti. Kalesi çapraz gitmeyen, atı L şeklinde hareket eden, fili ancak şunu yapabilen, şu kadar taşlı bir oyunun telmihlerini nelerdir? Sayısızdılar, tabii. Sayısız kombinasyonlar mümkündü ve insanlar bu kombinasyonları ortaya döktüklerinde etkileniyor, sevindirik oluyorlardı çünkü kuralları koyanların kendileri olduklarını unutmuşlardı, sonuçlarıyla oyalanıyorlardı. Matematikçiler bitmez tükenmez çıkarsamalar yapıyorlar, kurallara ters düşmedikleri için de başarılı oluyorlardı. Başarı, çoğu zaman ömür boyu süren bir turu başlanılan yerde bitirme becerisinden ibaretti. Çarpım işleminin sağlamasını yapmak, yani ilk kurallara ters düşmemek, başarı buydu. Neresinden bakarsanız bakınız, “başarı” bir büyük totolojiden ibaretti.

O günler de en çok da borsadaki “teknik analiz” denilen tekniğe gülüyordum. O yıllarda “teknik analiz” denilen bu yöntem, hisse senedi hareketlerini kestirmek için kullanılıyordu. İnsanlar kendi koydukları kurallara kendilerinin nasıl tepki vereceklerini tahmin etmeye çalışıyorlardı. Ne tuhaf! Önce altından bir buzağı yapıp, o buzağıyı tanrı ilan edip sonra da insanların bu tanrıya tepkilerini incelemek ve bu tepkilerden “bilim” üretmek… ve sonra dönüp bu bilime de ayrıca tapmak!

İnançla bilim arasındaki fark benim için gittikçe küçülüyor, marinalleşiyordu. Ama öyle görünüyordu ki sadece benim için!

Oysa çevrem inançla bilim arasındaki uçurumu derinleştirmek için çırpınanlarla doluydu. Öyle ki, ağzınızdan çıkanı matematiksel olarak ya da laboratuvar bulgularıyla ispatlayamıyorsanız, size hiç konuşmamanız bile söyleniyordu. Wittgenstein denilen adam çağımıza damgasını vurmuştu. Wittgenstein, üzerinde konuşulan bir olgunun nedenleri açıklanabilmelidir, nedenleri açıklanamayan bir olgu üzerinde konuşulmaz, susulur, buyurmuştu. Gördüğüm kadarıyla kendisine “saçma” diyen de olmamıştı.

Bütün bunlar bana hüzün veriyor, daha da kötüsü, özgüvenimi sarstığı için doğru bildiğim yolda ilerlememi güçleştiriyordu. Çünkü benim insani tecrübem, “tanıma” olayının tariften; tarifin ise “nedenlerin saptanmasından önce başladığını” gösteriyordu. Önce görüyor, hissediyor, gördüğümü ve hissettiğimi daha sonra tarife yelteniyor, tarif etmeyi becerdikten sonradır ki matematiksel ya da bilimsel nedenlerine o da belki gelebiliyordum.”



Schrödinger'in Kedisi [Kabus] - 1. Kitap







#Roman #Aydınlanma #AlevAlatlı #Everest






Site Yaptırmak mı İstiyorsunuz

Kurumsal ve e- ticaret siteleri için doğru yerdesiniz

Kurumsal Site: 499 TL

E- Ticaret Sitesi: 799 TL

Bilgisayar Ekranları

Mesai Saatlerimiz

Hafta İçi 09-17 Arası

Yerimiz

Akyol mahallesi, Atatürk Bulvarı No: 111/B Şahinbey - Gaziantep

bilgi@mirkitap.com

5539207655

  • Facebook
  • Instagram
  • Twitter